Regels voor AI in de Nederlandse media onder druk

Nederlandse nieuwsredacties hebben dit jaar hun richtlijnen voor het gebruik van generatieve AI, zoals ChatGPT en Midjourney, aangescherpt. Deze aanpassingen zijn geïnspireerd door de wens om betrouwbaarheid te waarborgen en te voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Europese AI-verordening. Vooralsnog wordt AI door veel redacties vooral ondersteunend ingezet, waarbij de eindverantwoordelijkheid ligt bij menselijke redacteuren om de kwaliteit en auteursrechten te beschermen.

De meeste nieuwsorganisaties hanteren een "human in the loop"-benadering, waarbij journalisten AI mogen gebruiken voor taken zoals ideeën genereren, samenvattingen maken en vertalingen uitvoeren. Echter, teksten die door AI-modellen zijn geschreven, worden meestal niet zonder controle gepubliceerd. Medewerkers worden bovendien aangespoord om gevoelige informatie over bronnen niet in AI-systemen in te geven, om het risico op datalekken te minimaliseren. Hiervoor kiezen redacties vaak voor eigen AI-omgevingen met passende beveiliging.

AI blijkt vooral effectief voor repetitieve taken, zoals transcriptie en het samenvatten van documenten, wat tijd bespaart voor journalistieke activiteiten. Bij de creatie van conceptteksten dienen AI-tools vaak als kladbord, terwijl de uiteindelijke formulering in handen blijft van de verslaggever, wat de herkenbaarheid en verantwoordelijkheid waarborgt. Tegelijkertijd is er bezorgdheid over de mogelijke fouten en vooroordelen die generatieve modellen kunnen voortbrengen, wat vraagt om zorgvuldige controle en verificatie.

De nieuwe Europese AI-verordening verplicht dienstverleners tot meer transparantie, wat ook geldt voor nieuwsredacties. Hierdoor moeten bijvoorbeeld synthetische media gelabeld worden. Daarnaast zijn redacties zorgvuldig in hun omgang met auteursrechten en persoonsgegevens. Lezers worden steeds vaker geïnformeerd over het gebruik van AI-tools in de berichtgeving, wat bijdraagt aan transparantie en vertrouwen. Deze ontwikkeling kan op termijn resulteren in een standaardisatie van herkomstinformatie, waarbij nieuwe labels en watermerken van technologiebedrijven een belangrijke rol zullen spelen.

Lees het volledige artikel van AI Insider.