Universiteiten balanceren AI-voordelen en risico’s

Nederlandse universiteiten en hogescholen bevinden zich dit studiejaar in een fase van balans tussen de voordelen en risico’s van kunstmatige intelligentie (AI). Ze passen hun onderwijs en toetsingsmethoden aan en stellen strengere regels op voor het gebruik van generatieve AI-tools als ChatGPT, Gemini en Copilot. Deze veranderingen zijn in overeenstemming met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de aanstaande Europese AI-verordening, waarbij de focus ligt op het bevorderen van innovatie zonder verlies van integriteit en privacy.

Veel opleidingen staan het gebruik van generatieve AI toe, mits studenten duidelijke bronvermeldingen geven en hun gebruik van AI-tools toelichten. Docenten worden getraind om AI-resultaten kritisch te beoordelen en opdrachten te ontwerpen die minder kwetsbaar zijn voor oneigenlijk gebruik van AI. Universiteiten van Nederland (UNL) en de Vereniging Hogescholen zijn bezig met het ontwikkelen van richtlijnen die gericht zijn op transparantie en controleerbaarheid, terwijl SURF ondersteuning biedt met juridische en technische kaders. Door deze richtlijnen kunnen instellingen de veelzijdigheid van AI benutten zonder dat het ten koste gaat van de academische integriteit.

Toetsing krijgt een andere opzet om te voorkomen dat studenten afhankelijk worden van AI-algoritmen. Dit houdt meer opdrachten in die persoonlijke reflectie vereisen en vraagt om het tonen van bronnen. Hierdoor worden traditionele open-boekexamens en mondelinge toetsen meer gebruikelijk. De beoordelingscriteria worden aangepast om nadruk te leggen op het denkproces en de methodiek van de student, waardoor het eigen werk beter kan worden onderscheiden van AI-geassisteerd werk. Dit vraagt om een omslag in vaardigheden van docenten, die nieuwe opdrachten ontwikkelen en best practices delen onderling.

De risico’s die met AI-tools verbonden zijn, komen ook voort uit privacyoverwegingen. Met name publieke chatbots verzamelen ingevoerde gegevens, wat in strijd kan zijn met de AVG als het gaat om persoonlijke informatie. Onderwijsinstellingen worden aangespoord om geen gevoelige data in te voeren in gratis AI-tools en er wordt gewerkt aan enterprise-oplossingen met strengere beveiliging. Het gebruik van AI-detectietools brengt ook uitdagingen met zich mee, aangezien ze vaak onbetrouwbare resultaten opleveren. Hierdoor leggen instellingen de nadruk op transparantie en het uitleggen van werkprocessen, in plaats van te vertrouwen op automatisering alleen.

Lees het volledige artikel van AI Insider.