AI en de toekomst van boekhouden: kansen en risico's

Accountants in Nederland zijn momenteel bezig met het onderzoeken van de impact van kunstmatige intelligentie (AI) op hun beroepspraktijk. Ze testen diverse systemen zoals Microsoft Copilot, OpenAI’s GPT-4o en Google Gemini voor dagelijkse taken, in het kader van de komende Europese AI-verordening. De doelstellingen zijn gericht op het verbeteren van de snelheid en zorgvuldigheid van hun werk, terwijl de controle en beroepsethiek intact blijven. Het blijft belangrijk dat accountants eindverantwoordelijk blijven, ondanks de ondersteuning die AI biedt.

Generatieve AI, zoals GPT-4o en Gemini 1.5 Pro, kan teksten genereren en data analyseren, maar is niet foutloos en kan 'hallucineren', wat leidt tot onbetrouwbare uitkomsten. Dit vereist dat accountants elke gegenereerde output grondig toetsen en documenteren, inclusief de gebruikte prompts en brondata, zodat toezicht en controle kunnen plaatsvinden. Deze professionalisering is cruciaal, vooral in het licht van regels zoals de IESBA-ethiekcode en de NV COS, die het eigen oordeel van de accountant benadrukken.

Bovendien biedt AI tools voor productiviteitsverbetering, vooral in data-analyse en rapportage. Slimme algoritmen kunnen afwijkingen in grote datasets signaleren, maar detailcontrole blijft essentieel, met name bij uitzonderlijke of complexe gegevens. Ondanks de voordelen kunnen sommige AI-toepassingen worstelen met meertalige documenten of slecht gestructureerde data, waardoor extra voorzichtigheid geboden is.

De Europese AI-verordening stelt strikte regels aan de ingebruikname van AI in de accountancy. Deze wetgeving benadrukt dat gebruikers zoals accountantskantoren risico's moeten beoordelen en menselijke supervisie moeten waarborgen, terwijl de AVG blijft gelden voor de verwerking van cliëntdata. Daarnaast is het kiezen van het juiste AI-systeem belangrijk. Veel organisaties overwegen om gevoelige data lokaal te hosten of gebruik te maken van open source-modellen die in de EU zijn gehost. Trainingen en interne beleidsregels ontwikkelen zich om nieuwe vaardigheden te integreren in het werk van accountants, waarbij aandacht is voor privacy, risico's en kwaliteitsborging.

Het is aan te raden om bij de implementatie van AI te beginnen met kleinschalige, afgebakende taken en zorgvuldig de resultaten te meten voordat men op grotere schaal gaat werken. Door duidelijke afspraken te maken over wat automatisch en wat handmatig moet gebeuren, kan men compliance bevorderen en transparantie creëren naar klanten toe over de gebruikte systemen en hun implicaties. Dit helpt vertrouwen te scheppen in de resultaten die AI oplevert.

Lees het volledige artikel van AI Insider.