EU moet regels aanpassen voor AI-race

De EU heeft de ambitie uitgesproken om de achterstand in kunstmatige intelligentie ten opzichte van de VS en China in te halen. Beleidsmakers in Brussel en nationale regeringen erkennen dat er een aanzienlijke kloof bestaat. De recent goedgekeurde AI-verordening, ook wel de AI Act genoemd, biedt een eerste stap, maar er is dringende behoefte aan aanpassing van de regels omtrent data, auteursrecht en overheidsinkoop om die achterstand effectief aan te pakken. Europese start-ups en onderzoekers wijzen erop dat zonder deze aanpassingen innovatie en groei zullen stagneren.

De concurrentie op de AI-markt wordt gedomineerd door grote bedrijven uit de VS en China die beschikken over uitgebreide middelen, zoals kapitaal, data en rekenkracht. Ondanks sterke AI-teams in Europa, waaronder die van Mistral AI en Aleph Alpha, blijven zij vaak beperkt door gefragmenteerde markten en regelgeving die per lidstaat varieert. De Europese Commissie streeft naar uniforme regels en steunprogramma’s die niet alleen veiligheid waarborgen, maar ook de noodzakelijke infrastructuur en middelen - zoals rekenkracht via programma's als EuroHPC en de Chips Act - ondersteunen. Echter, zonder toegang tot relevante data en effectieve modellen zal deze inspanning weinig impact hebben.

De noodzakelijke innovaties worden verder belemmerd door bestaande auteursrechtwetten en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Onder de huidige regels hebben rechthebbenden de mogelijkheid om een ‘opt-out’ in te stellen voor commerciële tekst- en datamining, wat de beschikbaarheid van datasets voor Europese modellen beperkt. De juridische complexiteit rond grootschalig data scrapen verhoogt het risico voor start-ups die in competitie willen aanvallen met de grote technologiebedrijven. Dit alles vereist niet alleen veranderingen in de AI-verordening om transparantie in trainingsdata te waarborgen, maar ook lokale initiatieven, zoals een standaard ‘opt-out’-register.

De AI-verordening heeft speciale aandacht voor overheidsinkoopprocessen, waar lagere risico’s en uitlegbaarheid voorop staan. Dit biedt kansen voor Europese aanbieders die zich richten op betrouwbare AI-modellen. Met de invoering van nationale 'regulatory sandboxes' kan de overheid experimenteren met pilotprojecten die voldoen aan de AVG en de AI Act. In totaal kan dit helpen om innovatie te stimuleren, mits overheden hun aanbestedingen efficiënt structureren. Open modellen, zoals die ontwikkeld door Europese bedrijven, verdienen bovendien de nodige ondersteuning, aangezien ze controle en onafhankelijkheid bieden ten opzichte van Amerikaanse cloudleveranciers.

Lees het volledige artikel van AI Insider.