Felienne Hermans waarschuwt voor AI-hype en -teleurstelling

Digitaal strateeg Ilyaz Nasrullah en hoogleraar informatica Felienne Hermans beschouwen artificial intelligence (AI) als een vaag begrip dat uiteenlopende betekenissen oproept. Tijdens een debat op 21 september 2026 zal dit onderwerp worden verkend door verschillende stemgroepen, waaronder gelovigen, sceptici en doemdenkers. Dit debat weerspiegelt hoe de betekenis die mensen aan technologie geven de verwachtingen én teleurstellingen rondom AI beïnvloedt. Een herkenbare hype-cyclus doet zich voor, te beginnen met een initiële trigger, oplopende verwachtingen en vervolgens een terugval in de realiteit.

Volgens Nasrullah is AI niet daadwerkelijk intelligent en dekt de term vaak niet de lading. Hermans stelt dat AI geen samenhangende technologie is maar eerder een verzamelterm voor software. Dit creëert een verwarring die leidt tot positieve en negatieve percepties van AI, gelijkend op een godheid die tegelijkertijd fascineert en angst inboezemt. Deze ‘containers’ van hoop en vrees zijn het resultaat van de veelzijdige interpretaties van het begrip, dat mensen in hun waarden en verwachtingen beïnvloedt.

De artikel beschrijft hoe de hype-cyclus rondom AI een patroon onthult dat ook bij andere technologieën zichtbaar is. Na het stadium van onrealistische verwachtingen komt vaak de ontnuchtering, waarbij de techniek niet blijkt te voldoen aan de hoge verwachtingen. Misleidende terminologie, zoals 'slimme' smartphones, draagt bij aan dit probleem door een verkeerd beeld te schetsen van wat AI daadwerkelijk kan. Historische technologische omwentelingen worden genoemd ter vergelijking: zoals de stoommachine en internet, wat de perceptie van AI als een radicale verandering versterkt. Hier ligt het gevaar door de verwachtingen die aan AI worden toegekend, wat kan leiden tot teleurstelling.

Er is ook een discussie over de mogelijkheid dat AI empathie kan tonen. Hoogleraar psychiatrie Iris Sommer gelooft in het potentieel van AI voor mentale ondersteuning, terwijl critici zoals Hermans zeggen dat de empatische interacties eerder een projectie van menselijke verwachtingen zijn. De auteur stelt dat AI geen echte emoties of empathie kan bezitten, maar simpelweg reageert op ingevoerde prompts. Deze versmelting van menselijke beleving en kunstmatige interactie roept vragen op over het geloof in AI en de noodzaak om de kunstmatigheid van deze systemen te erkennen.

Lees het volledige artikel van AI Insider.