AI in de Chirurgie: Een Nieuwe Dimensie van Voelen

In Nederland en Europa werken chirurgen en onderzoekers aan het ontwikkelen van algoritmen die het "gevoel" van ervaren operateurs kunnen nabootsen. Door een combinatie van video, krachtsensoren en software willen zij de weefselspanning en instrumentdruk tijdens operaties beter inschatten. Deze innovaties vinden vooral plaats in universitaire ziekenhuizen en bij fabrikanten van operatierobots zoals Intuitive Surgical en Medtronic. Het uiteindelijke doel is het verbeteren van de veiligheid van ingrepen en het versnellen van de training van chirurgen, binnen de kaders van de AVG en de nieuwe AI-verordening voor de zorg.

Traditionele robot- en camerasystemen zijn voornamelijk gericht op het vastleggen van beeldmateriaal, maar missen goedkeurige tastinformatie. Dit betekent dat cruciale signalen, zoals de spanning van hechtingen of de consistentie van tumoren, niet welleens kunnen worden waargenomen. Om dit te verhelpen, is de uitdaging voor algorithmes om een koppeling te maken tussen visuele input en het "gevoel" dat een ervaren chirurg heeft bij handelingen. Huidige systemen, zoals de da Vinci-robot, bieden slechts beperkte visuele ondersteuning en echte haptische feedback is nog niet wijdverspreid in gebruik.

Om AI het "gevoel" van chirurgen te leren, is het essentieel om praktijkdata te verzamelen en te analyseren. Dit omvat gegevens van laparoscopische procedures, instrumentbewegingen en drukmetingen. Gezien de gevoeligheid van deze gegevens is dataminimalisatie en versleuteling cruciaal onder de AVG-regels. Verschillende platformen, zoals Medtronic’s Touch Surgery Enterprise, faciliteren het veilig opslaan en analyseren van operatiefilmmateriaal, wat ten goede komt aan het verbeteren van training en onderricht.

De ontwikkelingen worden verder gedreven door strenge EU-regelgeving, waarin systems die ingrijpen in operaties gelden als hoog risico en dat vraagt om aanvullende eisen rondom datakwaliteit en risicobeheersing. Vooral in Nederland, waar ziekenhuizen zich richten op het veilig delen van gegevens, neemt federated learning, waarbij modellen lokaal leren, steeds meer toe. Dit biedt de mogelijkheid om AI-technologie verantwoord en binnen de organisatie te implementeren, wat uiteindelijk kan leiden tot veiliger en effectievere chirurgie, met voordelen voor zowel patiënten als medische professionals.

Lees het volledige artikel van AI Insider.