Kabinet snijdt in rijksdienst, waarschuwt voor AI-expectaties

Het kabinet heeft aangekondigd de rijksdienst met ongeveer 25.000 fte te willen verkleinen, wat neerkomt op ruim 15% van de huidige werkgelegenheid van 160.016 fte. In tegenstelling tot deze bezuinigingen, benadrukt het kabinet in zijn voortgangsbrief dat de verwachtingen van AI en digitalisering niet overschat moeten worden. De werkelijke impact en de beoogde resultaten van AI zullen echter pas in het eerste kwartaal van 2027 helder worden.

In de voortgangsbrief, verzonden door staatssecretaris Eric van der Burg op 26 oktober 2026, staat dat de rijksdienst in 2027 €900 miljoen moet bezuinigen, oplopend tot €3,5 miljard in 2035. Niet alle overheidsdiensten worden getroffen door deze bezuinigingen; het politie- en defensiesector, evenals het Openbaar Ministerie en andere veiligheidsdiensten blijven buiten schot. Het aantal fte dat daadwerkelijk zal verdwijnen is innovatief, afhankelijk van de salarisschalen en waar de bezuinigingen plaatsvinden.

Het kabinet is van plan AI breder in te zetten om te besparen, maar de precieze besparingen blijven onduidelijk. Voordat AI effectief kan bijdragen aan efficiëntie, moeten eerst zaken als beveiliging, datakwaliteit en soevereiniteit zijn gewaarborgd. Aanpassingen in de infrastructuur en een fundamentele herziening van werkprocessen zijn ook noodzakelijk. Critici van eerdere digitaliseringsrondes wijzen erop dat eerdere beloftes van kostenbesparing en vermindering van personeel niet zijn ingelost, wat leidde tot nieuwe taken en een toename van de behoefte aan personeel.

Volgens het kabinet kan alleen via efficiencyverbetering tot maximaal 0,5% per jaar een derde van de besparingen worden gerealiseerd. Voor de rest van de taakstelling zal de overheid moeten beslissen welke taken zij kan schrappen of verminderen. Details over hoe deze bezuinigingen in de praktijk vormgegeven zullen worden, worden in de voorjaarsnota uiteengezet. Dit heeft met name gevolgen voor ministeries en uitvoeringsdiensten, waar in veel gevallen een reductie van 20 tot zelfs 60% in personeel wordt verwacht.

Lees het volledige artikel van AI Insider.