Nederland koploper in AI, maar negeert ChatGPT- en Google-uitslagen

Nederlandse organisaties behoren tot de koplopers in het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) op de werkvloer, maar vermogen AI-adviezen vaak niet op te volgen. Dit blijkt uit recent Europees onderzoek. Hoewel AI-tools zoals ChatGPT, Microsoft Copilot en Gemini van Google breed worden ingezet, speelt de spanning tussen snelheid en zorgvuldigheid een grote rol. Daarnaast spelen de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de aankomende Europese AI-verordening een belangrijke rol voor overheden en bedrijven in Nederland.

In Nederland maken bedrijven en overheden gebruik van AI voor diverse toepassingen, van tekstgeneratie tot klantenservice. Generatieve tools zijn ingebed in alledaagse taken, wat het gebruik toegankelijk maakt, zelfs in het midden- en kleinbedrijf (mkb). Ondanks deze hoge adoptiegraad, zijn er duidelijke richtlijnen en trainingen nodig om AI veilig en effectief te integreren in werkprocessen. Organisaties stellen steeds vaker AI-beleid op dat richtlijnen biedt voor de omgang met gegevens en de inzet van AI.

Toch negeren teams in de praktijk vaak de aanbevelingen van AI-systemen. Medewerkers gebruiken deze tools als een extra controle, maar nemen uiteindelijk zelf de beslissingen, vaak om redenen van onbetrouwbaarheid of juridische risico's. Deze menselijke controle, ook wel 'mens-in-de-lus' genoemd, is ook vereist volgens de Europese AI-verordening, die menselijke supervisie vraagt bij risicovolle toepassingen. Dit geeft organisaties een manier om kwaliteiten en beschikkingen zorgvuldig te toetsen, zelfs al kost het tijd.

De voornaamste factoren die vertrouwen in AI ondersteunen, zijn goede datakwaliteit en transparantie. Slecht gedocumenteerde of ongepaste data leiden tot onbetrouwbare AI-suggesties, wat gebruikers aanzet om de resultaten te negeren. De Europese AI-verordening, die in fasen van 2024 tot 2026 in werking treedt, stelt verplichtingen aan organisaties, zoals documentatie en audits, wat vooral forcerend zal zijn voor de overheid. Bedrijven moeten duidelijke governance-structuren en ook de nodige safeguards implementeren om de effectiviteit van AI-toepassingen te waarborgen.

Samenwerkingen, zoals die van de Nederlandse AI Coalitie en sectorale kennisnetwerken, zijn van cruciaal belang om de regelgeving naar de praktijk te vertalen en tools beschikbaar te stellen. Hierdoor kunnen organisaties governance en datakwaliteit verbeteren, wat de waarde uit AI ten goede komt. Met dit beleid en aandacht voor training, kunnen Nederlandse organisaties niet alleen vooroplopen in de adoptie van AI, maar ook zorgdragen voor betere en meer verantwoorde resultaten.

Lees het volledige artikel van AI Insider.