OpenAI’s ChatGPT niet per definitie fraude bij scripties

De hoogste onderwijsrechter in Nederland heeft recentelijk geoordeeld dat het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI), zoals OpenAI’s ChatGPT, in scripties niet per definitie fraude betekent. Instellingen zijn nu verantwoordelijk voor de beoordeling per specifiek geval, rekening houdend met de toepasselijke regels van de opleiding. Dit heeft implicaties voor examenbeleid en het gebruik van detectietools zoals Turnitin, evenals voor de Europese AI-verordening. De rechter benadrukte dat het gebruik van generatieve AI niet automatisch leidt tot oneerlijkheid, maar dat de context, het doel en de transparantie van het gebruik cruciaal zijn.

Het oordeel legt de nadruk op de noodzaak van duidelijke richtlijnen binnen onderwijsinstellingen. Examencommissies moeten zorgvuldig beoordelen in hoeverre AI-diensten zoals stijl- of structuurhulp zijn toegestaan. Het evalueren van AI-gebruik moet gekoppeld zijn aan de Onderwijs- en Examenregeling (OER). Een binaire aanname, waarbij alle vormen van AI als verkeerd worden bestempeld, is niet houdbaar. Het doel is om een afweging te maken tussen verantwoord gebruik van AI en het waarborgen van de eigen prestaties van studenten.

Bovendien geven algorithmes voor AI-detectie, zoals die van Turnitin, slechts een indicatie, waardoor een eenvoudig rapport niet kan dienen als sluitend bewijs van fraude. Onderwijsinstellingen zouden daarom meer bewijs moeten combineren, inclusief versiegeschiedenis en gesprekken met studenten over hun werk. Het benadrukken van transparantie, zoals het eisen van een korte AI-verklaring in scripts, kan toetsing vergemakkelijken. Het creëren van consistente regels per faculteit, terwijl rekening wordt gehouden met vakverschillen, is eveneens essentieel.

De Europese AI-verordening heeft ook invloed op het onderwijs; bedrijven die generatieve modellen aanbieden, zoals OpenAI en Google, moeten transparanter zijn over hun productcapaciteiten. Privacyregels van de AVG blijven centraal staan, en universiteiten en hogescholen worden gezien als verwerkingsverantwoordelijken voor de persoonsgegevens van studenten die via externe AI-diensten worden verwerkt. Om dit proces te vergemakkelijken is training van zowel docenten als studenten noodzakelijk. Het doel is om een realistisch, juridisch verantwoord gebruik van AI in het Nederlandse hoger onderwijs te stimuleren.

Lees het volledige artikel van AI Insider.