Hoogleraar pleit voor AI in mentale hulpverlening

Een Nederlandse hoogleraar psychiatrie heeft gepleit voor de toepassing van generatieve AI, zoals ChatGPT van OpenAI, als aanvulling op de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Door het hoge aantal wachtenden en de beperkte beschikbaarheid van mentale begeleiding kan AI een waardevolle rol spelen bij het verlenen van laagdrempelige, veilige steun, die 24/7 toegankelijk is voor mensen die worstelen met psychische klachten. Dit systeem zou kunnen fungeren als de eerste stap in het contact met de zorg.

Generatieve AI stelt mensen in staat om sneller over hun klachten te praten door directe interactie met chatbots. Deze digitale gesprekspartners kunnen psycho-educatie bieden en aldus helpen bij het verhelderen van gevoelens, wat het makkelijker maakt om professionele hulp te zoeken. ChatGPT, Wysa en Woebot Health zijn enkele voorbeelden die ook elementen van cognitieve gedragstherapie toepassen, wat helpt om patiënten beter voor te bereiden op consulten met therapeuten.

Toch brengt de inzet van AI in de GGZ ook risico's met zich mee. Fouten of onjuiste informatie, vaak aangeduid als 'hallucineren', kunnen schadelijk zijn voor gebruikers, waardoor er noodzaak is voor strikte veiligheidsprotocollen en transparantie. De Europese AI-verordening (AI Act) zal mentale zorgtoepassingen categoriseren als hoge risico's, wat strenge eisen stelt voor gegevensbehandeling en risicobeheer. Dit accentueert de noodzaak voor duidelijke verantwoordelijkheden naar patiënten toe en heldere richtlijnen voor zorgaanbieders.

Er zal tevens onafhankelijk onderzoek nodig zijn om de effectiviteit van AI-tools in de GGZ vast te stellen. Randomized studies zijn essentieel om te beoordelen in hoeverre toepassingen zoals ChatGPT daadwerkelijk bijdragen aan het verminderen van psychische klachten. Sleutelpunten hierbij zijn het verzamelen van gegevens over gebruikservaring, uitvalcijfers en eventuele ongewenste bijwerkingen bij verschillende doelgroepen, wat zal helpen om de acceptatie van AI in de zorg te vergroten. Tot die tijd dient de focus op AI helder te zijn: het kan de toegang tot hulp vergemakkelijken, maar de menselijke regie moet wordt behouden, binnen de kaders van Europese en Nederlandse wetgeving.

Lees het volledige artikel van AI Insider.