CFO's worstelen met uitleggen AI-beslissingen aan accountants

Uit recent onderzoek blijkt dat veel CFO's in Nederland en Europa moeite hebben om beslissingen van algoritmen, met name bij machinelearning en generatieve AI, uit te leggen aan hun accountants. Dit probleem is vooral van belang binnen ERP- en boekhoudsoftware, en creëert spanning tussen de controles van jaarrekeningen en interne audits. De toenemende druk vanuit de Europese AI-verordening en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) maakt deze kwestie des te relevanter.

Accountants zijn gebonden aan strikte normen en moeten inzicht hebben in hoe financiële gegevens tot stand komen om betrouwbare controles uit te voeren. Het gebruik van AI maakt het echter moeilijker om deze informatie transparant te krijgen, wat resulteert in een gebrek aan controle-informatie. Dit versterkt het risico dat ontstaat wanneer transparantie in financiële processen ontbreekt. De NBA en de AFM benadrukken al langer dat organisaties die AI gebruiken, bijvoorbeeld voor journaalposten en risicoanalyses, in staat moeten zijn om de processen en beslissingen die de AI maakt, te verduidelijken.

De Europese AI-verordening stelt specifieke eisen aan transparantie en risicobeheer, wat ook van invloed is op applicaties binnen de financiële sector. Ondertussen blijft de AVG van kracht, wat organisaties dwingt tot dataminimalisatie en een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens. Het ontbreekt veel finance-afdelingen aan een adequaat modelregister en een gedocumenteerde audittrail, waardoor het terugvinden van gegevens en de validatie van modellen bemoeilijkt worden. Dit heeft verregaande gevolgen, niet alleen voor de interne controle, maar ook voor de publicatie van jaarrekeningen, die vertraging kan oplopen.

Omtrent de implementatie van uitlegbare AI worden bedrijven aangeraden om duidelijk beleid te formuleren inzake het gebruik van AI in financiën, en om een modelregister op te richten dat toezicht en evaluaties vergemakkelijkt. Het is cruciaal dat organisaties van hun softwareleveranciers eisen dat AI-technische documentatie beschikbaar is en up-to-date blijft. Door te investeren in documentatie en uitlegbaarheid kunnen auditprocessen soepeler verlopen en de risico’s verminderen. In een tijd waar transparantie steeds belangrijker wordt, zal dit niet alleen het vertrouwen van bestuurders versterken, maar ook helpen bij het waarborgen van een sterke governance.

Lees het volledige artikel van AI Insider.